More about behaviour | Changing Ways | Increase impact with behavioural knowledge

Meer over gedrag 

  • Julie de Vaan

Alcoholpreventie bij jongeren (GGD)

Bijgewerkt op: 3 aug.


De GGD wil mensen bewust maken van de gevaren van alcohol, roken en drugs, en middelengebruik en -misbruik onder minderjarige verminderen en voorkomen. Hiervoor is onder andere de langlopende, landelijke campagne NIX18 opgezet. Maar aanvullend willen GGD's ook lokaal hun impact op het gebied van alcoholpreventie vergroten.


We ontwikkelden specifieke interventies voor lokale GGD's, om minderjarige, jongeren én hun ouders in hun regio te stimuleren om bewuster met alcohol om te gaan en de NIX18 regel te hanteren.


Inzichten & advies

Voordat we effectief gedrag kunnen veranderen, moeten we eerst weten hoe gedrag in specifieke situaties tot stand komt. Daarom onderzochten we in verschillende regio's waarom mensen zich wel of niet aan NIX18 houden. Deze keuze komt als volgt tot stand:

  • Mensen staan niet positief tegenover alcoholpreventie bij jongeren. Dat komt omdat zij zich niet bewust zijn van de problemen en consequenties en/of omdat zij alcohol persoonlijk erg belangrijk vinden.

  • Mensen staan positief tegenover alcoholpreventie bij jongeren, maar hebben niet altijd de motivatie om de NIX18 regel te hanteren. Dat komt bijvoorbeeld door (de gevolgen voor) hun sociale positie of het gevoel dat het oneerlijk is om alcoholgebruik te verbieden of om niet te mogen drinken.

  • Mensen staan positief tegenover alcoholpreventie bij jongeren, maar hebben het gevoel hier weinig controle over te hebben of dat NIX18 niet effectief of haalbaar is. Bijvoorbeeld omdat zij weinig positieve ervaring hebben met het stellen van grenzen, zich machteloos voelen onder sociale invloed of het idee hebben dat ze meer controle hebben over alcoholgebruik als ze enigszins van de NIX18 afwijken.

  • Tot slot bleken er in specifieke regio's vooral bezwaren om (openlijk) over dit onderwerp te praten. Dat komt onder andere door de angst voor veroordeling, behoefte aan onafhankelijkheid en een sceptische houding ten opzichte van anderen. Hierdoor is het lastiger om controle te krijgen over alcoholgebruik en om mensen met NIX18 te bereiken en te overtuigen.


Praktische toepassingen

Op basis van deze inzichten hebben we geschikte interventies ontwikkeld, rekening houdend met de mogelijkheden en middelen die de GGD per regio heeft.


In de regio's waar ouders lastig te bereiken zijn voor instanties zoals de GGD, zijn we daarvoor een samenwerking met scholen aangegaan. Met verschillende interventies die we via scholen hebben uitgezet, hebben we het leuker en gemakkelijker gemaakt om met name thuis over zaken met betrekking tot alcoholgebruik en opvoeding te praten:

  • Op school hebben kinderen een pot meegekregen vol met vragen, waaronder ook vragen over opvoeding en alcoholgebruik. Deze kan thuis op eigen tempo en eigen manier gebruikt worden om ouders en kinderen te stimuleren om op een speelse, prikkelende manier het gesprek aan te gaan.

  • Daarnaast hebben kinderen een schoolopdracht gekregen waarin zij hun ouders moeten interviewen over opvoeding en middelengebruik.

  • Tot slot hebben we op scholen een thema-avond over alcohol georganiseerd. Om de drempel te verlagen zijn ouders gegroepeerd met gelijkgestemde ouders op basis van opvoedstijl. Onder leiding van een expert hebben over waar zij tegenaan lopen in de opvoeding.

Met name de schoolopdracht bleek erg effectief om ouders te bereiken, bewustheid over alcohol te vergroten, en mensen te stimuleren om de NIX18 regel te hanteren. Deze interventie wordt dan ook op grotere schaal toegepast en ingezet. Hier lees je hoe GGD Zuid-Holland Zuid naar het traject kijkt.


Voor de regio's waar de GGD meer aansluiting vindt bij ouders, hebben we een bordspel ontwikkeld dat ingezet kan worden op scholen, op verenigingen, of zelfs uitgeleend kan worden aan betrokken ouders die graag het gesprek aangaan met anderen. Met verschillende vragen en opdrachten gaan spelers tijdens het spel het gesprek met elkaar aan of krijgen ze informatie over de thema's waar zij moeite mee hebben. Het doel van het spel is vooral om:

  • Mensen bewust te maken van de nadelige invloed van alcohol voor jongeren

  • Mensen te helpen bij het stellen van grenzen en het handhaven van NIX18

  • En dat mensen tijdens het spelen ontdekken dat anderen vaak niet zo anders over alcoholgebruik en -preventie denken dan zijzelf

Na het spelen gaven mensen aan dat ze het spel leuk, leerzaam en nuttig vonden en meer gemotiveerd waren om de NIX18 regel te handhaven. Daarom is het spel in grotere oplage gedrukt en zal het spel vaker worden ingezet.

8 weergaven

Gerelateerde posts

Alles weergeven