• Julie de Vaan

Een gezonde voedingskeuze stimuleren? Werk aan de winkel voor onze supermarkten.

In het Nationaal Preventieakkoord toonden supermarkten hun goede bedoelingen op het gebied van gezondheid. Ze zetten zich inmiddels hard in om de keuze voor gezonde voeding te stimuleren. In recent onderzoek concluderen vier gezondheidsfondsen echter dat er nog veel verbetering mogelijk is voor onze supermarkten. Hoe richt je een supermarkt nou zo in dat deze juist de gezonde, in plaats van de ongezonde voedingskeuzes uitlokt, zonder het aanbod en de keuze te beperken?


Wij hebben een gedragskaart ontwikkeld die laat zien hoe voedingskeuzes tot stand komen. Drie belangrijke knoppen die bepalen welke keuzes mensen maken, zijn:

  1. Zelfcontrole: in hoeverre zijn mensen in staat om hun impulsen te beheersen?

  2. Perceptie van voeding: hoe kijken mensen naar voeding? Vinden ze het bijvoorbeeld belangrijk dat het lekker is, gezond is, gemakkelijk is of goed vult?

  3. Perceptuele besluitvorming: wat zien of ruiken mensen bijvoorbeeld op het moment dat ze een keuze maken?


Aan de supermarkten de uitdaging om de situatie zo in te richten dat deze knoppen op de juiste manier geraakt worden, om zo een gezonde voedingskeuze uit te lokken. Drie belangrijke stappen die elke supermarkt zou moeten nemen, zijn:


  1. Maak duidelijk welke producten gezond en ongezond zijn en waarom. Zo kunnen mensen met de intentie om gezonde keuzes te maken deze keuze weloverwogen maken. De Nutri-score op voedingsmiddelen is bijvoorbeeld een goede stap, maar ook de inrichting van supermarkten kan hieraan bijdragen. Denk bijvoorbeeld eens aan rekken of looppaden met een “gezond” label en met een “ongezond” label.

  2. Herinner mensen in de winkel aan hun gezondheid met prikkels die hieraan doen denken, zoals logo’s, afbeeldingen en teksten over/van sport en/of het menselijk lichaam. Zo activeer je op het moment dat mensen keuzes maken belangrijke waarden over gezondheid en zorg je dat mensen hun keuzes hier bewust en onbewust op aanpassen.

  3. Maak de gezonde opties minstens net zo aantrekkelijk en gemakkelijk als de ongezonde opties. Dat kan op allerlei manieren, van het plaatsen van lekker makende advertenties voor gezonde voeding tot het plaatsen van een gezonde hap bij de kassa. Als mensen impulsaankopen doen, kiezen zij dan tenminste net zo makkelijk voor een gezonde, als voor een ongezonde optie.


Natuurlijk is dit maar een greep uit alle knoppen uit de gedragskaart die belangrijk zijn voor gezonde voedingskeuzes, en kunnen supermarkten veel meer doen om gezond gedrag te stimuleren. Pas door met een goede gedragsstrategie de hele situatie zo in te richten dat deze zo veel mogelijk knoppen indrukt, kunnen supermarkten écht een impact maken. De uitdaging voor supermarkten is hierbij vooral dat het gaat om een brede doelgroep: wat voor de een werkt, werkt voor de ander niet altijd. Een groot voordeel voor de supermarkten is dat zij een fysieke ruimte hebben: die kunnen zij volledig zo inrichten dat deze een gezonde voedingskeuze uitlokt.

KvK: 58990895

Btw: NL853269488B01