More about behaviour | Changing Ways | Increase impact with behavioural knowledge

Meer over gedrag 

  • Julie de Vaan

Effectief gedrag veranderen met behulp van Gedragskaarten

Bijgewerkt op: 31 mei

Wat is een Gedragskaart, en wat maakt deze zo waardevol om toe te passen in de praktijk?


Bij elke keuze die we maken, gebeurt er een heleboel in ons hoofd. Achter ons gedrag gaan allerlei psychologische processen schuil, waar we ons meestal niet eens bewust van zijn. Simpel gezegd zit er een heel netwerk aan 'knoppen' in ons hoofd. Hoe die knoppen op een keuzemoment worden ingedrukt, bepaalt uiteindelijk de keuze die we maken.


Er bestaat dan ook niet iets simpels als een aan-of uitknop voor gedrag. Dat maakt effectief en blijvend gedrag veranderen ingewikkeld. Het is belangrijk om te weten hoe keuzes tot stand komen, welke knoppen daarbij belangrijk zijn, en hoe deze in een specifieke situatie ingedrukt moeten worden om ervoor te zorgen dat mensen bepaalde keuzes maken.


Om dat gemakkelijker te maken, ontwikkelen wij Gedragskaarten. Hiermee maken we kennis uit de psychologie en gedragswetenschap overzichtelijk, behapbaar en toepasbaar. In dit artikel leggen we uit wat een Gedragskaart is, en wat deze zo waardevol maakt bij het toepassen van gedragsverandering in de praktijk.


Wat is een Gedragskaart?

Een Gedragskaart is eigenlijk een samenvatting van alles wat je moet weten over het tot stand komen van bepaald gedrag. Het is een versimpelde weergave van de complexe processen in ons hoofd.


Een Gedragskaart laat zien hoe keuzes tot stand komen, biedt een overzicht van alle knoppen die invloed hebben op deze keuzes, en hoe je deze keuzes kunt sturen of beïnvloeden. Simpeler gezegd laat een Gedragskaart zien waar je allemaal rekening mee moet houden als je in jouw situatie de keuzes van mensen wil beïnvloeden.


Gedragskaart - Gedragsverandering en Gedragswetenschappen - Hoe je gedrag kunt veranderen

Hier zie je een (deel van) een Gedragskaart. De gekleurde routes staan voor verschillende manieren waarop keuzes tot stand komen, en laten zien welke knoppen hierbij belangrijk zijn. Om gedrag te veranderen, wil je deze knoppen op de juiste manier raken, zodat mensen het gewenste gedrag zullen vertonen. Hoe? Dat verschilt per situatie.


Wat maakt een Gedragskaart waardevol voor de praktijk?

Om langdurig gedrag te veranderen, moeten uiteindelijk in zo veel mogelijk situaties zo veel mogelijk knoppen op de juiste manier ingedrukt worden. Dat kan door Gedragskaarten als uitgangspunt, of in elk geval als input mee te nemen in je beleid en acties op het gebied van allerlei duurzaamheidsthema's, zoals milieu, gezondheid en welzijn. Een Gedragskaart kan daarbij richting en structuur geven aan lange termijn plannen. Je weet namelijk welke knoppen je al goed raakt om duurzame keuzes te stimuleren, en aan welke knoppen je in de toekomst nog extra aandacht moet besteden om ook deze op de juiste manier te raken.


Daarnaast helpt een Gedragskaart ook bij het snel en gemakkelijk opzetten of aanscherpen van effectieve ideeën en acties. Ze laten namelijk in een oogopslag zien hoe keuzes in jouw situatie tot stand komen, en wat je moet doen om effectief gedrag te veranderen. Wil je bijvoorbeeld bepaalde bedrijfsprocessen verduurzamen? Een campagne ontwikkelen om meer duurzame keuzes te stimuleren? Of juist heel specifiek een omgeving zo inrichten dat deze bepaalde duurzame keuzes uitlokt? Dan weet je precies waar je op moet inspelen om effectief het gedrag van je doelgroep te veranderen. Hiermee voorkom je bijvoorbeeld ook dat je veel tijd en energie steekt in acties waarmee je steeds dezelfde (of zelfs de verkeerde) knoppen raakt.


Dus, hoe helpen Gedragskaarten om effectief gedrag te veranderen?

Gedragskaarten bieden sturing en onderbouwing met kennis uit de gedragswetenschap en gedragsverandering. Je kunt ze inzetten voor zowel directe concrete acties als voor plannen in de toekomst. Hierdoor weet je beter waar je op moet inspelen om effectief en op lange termijn gedrag te veranderen, zorg je dat je acties goed op elkaar aansluiten en voortbouwen, dat ze beter aanslaan en opgepakt worden door anderen, en bespaar je tijd, moeite en energie die gestoken wordt in acties die de plank misslaan. Door Gedragskaarten te gebruiken als basis voor je plannen en acties op het gebied van duurzaamheid, of ze in elk geval in te zetten om deze aan te scherpen, kun je dus gewoon blijven doen wat je doet, maar dan effectiever, omdat je hierbij rekening houdt met gedrag.

125 weergaven

Gerelateerde posts

Alles weergeven