More about behaviour | Changing Ways | Increase impact with behavioural knowledge

Leer meer over gedrag 

Op zoek naar informatie over gedrag?

Update je kennis met behulp van deze artikelen.

  • Julie de Vaan

De juiste knoppen raken met behulp van Gedragskaarten

Bijgewerkt op: 10 mei

Over de werking en toepassing van Gedragskaarten


Bij elke keuze die we maken, gebeurt er van alles in ons hoofd. Er gaan allerlei psychologische processen schuil achter ons gedrag, waar we ons meestal niet eens bewust van zijn. Er bestaat dan ook niet iets simpels als een aan-of uitknop voor gedrag. Er zit eigenlijk een heel netwerk aan knoppen in ons hoofd. Hoe die knoppen op een keuzemoment worden ingedrukt, bepaalt de keuze die we maken.


Effectief en blijvend gedrag veranderen is ingewikkeld. Het is belangrijk om te weten welke knoppen er zijn, hoe ze met elkaar samenhangen, en hoe ze ingedrukt moeten worden om ervoor te zorgen dat mensen bepaalde keuzes maken.


Om dat gemakkelijker te maken, ontwikkelen wij Gedragskaarten. Hiermee maken we kennis uit de psychologie en gedragswetenschap overzichtelijk, behapbaar en toepasbaar. We leggen hier uit wat een Gedragskaart is, en waarom deze zo waardevol is bij het toepassen van kennis over gedrag in de praktijk.


Wat is een Gedragskaart?

Een Gedragskaart is eigenlijk een samenvatting van alles wat je moet weten over het tot stand komen van bepaald gedrag. Het is een versimpelde weergave van de complexe processen in ons hoofd.


Een Gedragskaart biedt een overzicht van alle knoppen die invloed hebben op de keuzes die mensen maken, laat zien hoe deze samen bepalen hoe keuzes tot stand komen, en hoe je deze keuzes kunt sturen of beïnvloeden. Simpeler gezegd laat een Gedragskaart zien waar je allemaal rekening mee moet houden als je de keuzes van mensen wil beïnvloeden.


De knoppen uit de Gedragskaart zijn heel algemeen. Dat wil zeggen: ze zitten nu eenmaal in de hoofden van mensen en bepalen de keuzes die zij maken. Als al deze knoppen op de juiste manier geraakt zouden worden, zou iedereen altijd het gewenste gedrag vertonen.


Of de knoppen uit de Gedragskaart wel of niet op de juiste manier ingedrukt worden, bepaalt dus of mensen uiteindelijk wel of niet het gewenste gedrag zullen vertonen. Maar de "huidige stand" van de knoppen, en de manier waarop je ze het beste kunt indrukken om effectief gedrag te veranderen, dat ligt aan de situatie (bestaande uit een bepaalde organisatie die bij een bepaalde doelgroep in een bepaalde omgeving bepaald gedrag wil uitlokken).


Het doel is dan ook om in zo veel mogelijk situaties zo veel mogelijk knoppen op de juiste manier af te stellen, zodat zo veel mogelijk mensen het gewenste gedrag zullen vertonen. Daarbij geldt: hoe concreter de situatie, hoe preciezer je de juiste knoppen op de juiste manier kunt raken.


Hoe pas je een Gedragskaart toe in de praktijk?

Om echt goed gedrag te kunnen veranderen, moeten uiteindelijk in zo veel mogelijk situaties zo veel mogelijk knoppen op de juiste manier ingedrukt worden. Dat kan door Gedragskaarten als uitgangspunt, of in elk geval als input mee te nemen voor je beleid en acties op het gebied van allerlei duurzaamheidsthema's. Ze laten namelijk in een oogopslag zien hoe keuzes tot stand komen, en wat je moet doen om effectief gedrag te veranderen.

Dat helpt bij het snel en gemakkelijk opzetten of aanscherpen van ideeën en acties. Wil je bijvoorbeeld bepaalde bedrijfsprocessen verduurzamen? Een campagne ontwikkelen om meer duurzame keuzes te stimuleren? Of juist heel specifiek een omgeving zo inrichten dat deze bepaalde duurzame keuzes uitlokt? Dan weet je precies waar je op moet inspelen om effectief het gedrag van je doelgroep te veranderen.


Een Gedragskaart kan daarbij ook richting en structuur geven aan lange termijn plannen. Je weet namelijk beter welke knoppen je al goed raakt, en aan welke knoppen je in de toekomst nog extra aandacht moet besteden om deze ook op de juiste manier te raken. Zo voorkom je bijvoorbeeld ook dat je met al je acties en inzet steeds dezelfde (of zelfs de verkeerde) knoppen raakt.


Dus, hoe helpen Gedragskaarten om effectief gedrag te veranderen?

Gedragskaarten bieden sturing en onderbouwing met kennis uit de gedragswetenschap en gedragsverandering. Je kunt ze inzetten voor zowel directe concrete acties als voor plannen in de toekomst. Hierdoor weet je beter waar je op moet inspelen om effectief op lange termijn gedrag te veranderen, zorg je dat je acties goed op elkaar aansluiten en voortbouwen, dat ze beter aanslaan en opgepakt worden door anderen, en bespaar je tijd, moeite en energie die gestoken wordt in acties die de plank misslaan. Door Gedragskaarten te gebruiken als basis voor je plannen en acties op het gebied van duurzaamheid, of ze in elk geval in te zetten om deze aan te scherpen, kun je dus gewoon blijven doen wat je doet, maar dan effectiever, omdat je hierbij rekening houdt met gedrag.

53 weergaven

Gerelateerde posts

Alles weergeven