Header over gedragsverandering.png

Over gedragsverandering

Voor elke organisatie geldt: succes valt of staat met gedrag. 

Door rekening te houden met gedrag, of beter nog: door er gebruik van te maken met gedragsverandering, boek je als organisatie sneller, makkelijker en efficiënter succes.

Gedragsverandering is het vakgebied van psychologie, communicatiewetenschap en gedragswetenschap.

Met deze expertise en ervaring kun je voorspellen hoe mensen zich gedragen, en met een goede gedragsstrategie en de juiste technieken gedrag veranderen of optimaliseren.

jacob-wall-J35x4qL0mS0-unsplash.jpg

Wat is gedragsverandering?

Gedragsverandering is het vakgebied van psychologie, communicatiewetenschap en gedragswetenschap,

en helpt met het voorspellen en veranderen van gedrag. 

 

Mensen hebben allerlei "knoppen" in hun hoofd.

Ons gedrag komt voort uit het "indrukken van deze knoppen".

De situatie waarin we ons bevinden, 

bepaalt welke knoppen worden ingedrukt,

En zo bepaalt de situatie waarin we ons bevinden ons gedrag. 

Maar niet alle situaties halen altijd het beste uit gedrag. 

Met onze expertise en ervaring kunnen we

voorspellen welke knoppen worden ingedrukt,

en daarmee voorspellen tot welk gedrag een situatie leidt.

Vervolgens richten we, met een goede gedragsstrategie en de juiste technieken, de situatie zo in dat de juiste knoppen worden ingedrukt om gedrag te veranderen of te optimaliseren.

Wat is gedragsverandering?

 

De situatie waarin we ons bevinden, bepaalt ons gedrag

 

Het gedrag dat we vertonen, wordt in grote mate beïnvloed door de situatie waarin we ons bevinden. Dat komt omdat we niet altijd en overal in staat zijn om over elke keuze heel erg goed en lang na te denken. Daar hebben we simpelweg geen tijd, zin en energie voor.

 

Om energie te besparen, maken we gebruik van allerlei "knoppen" in ons hoofd, die ervoor zorgen dat we de hele dag keuzes kunnen maken zonder dat we daar actief over hoeven na te denken. De knoppen worden automatisch ingedrukt door signalen die we opvangen. Zo reageren we continu op de situatie waarin we ons bevinden.

 

En dat is eigenlijk maar goed ook, want anders zouden we de hele dag bezig zijn met informatie verzamelen, wikken en wegen, voorspellen en nadenken over welke keuzes we moeten maken. We zouden dan ontzettend weinig gedaan krijgen, en aan het einde van de dag zouden we ook nog eens ontzettend moe zijn. 

De situatie haalt niet altijd het beste uit gedrag

 

Maar ondanks de knoppen in ons hoofd, blijven we mensen en geen machines. Ons besturingssysteem werkt lang niet altijd systematisch, gecontroleerd of rationeel. Deze wordt namelijk door het menselijke (aangeboren, evolutionair bepaalde) en persoonlijke (individuele) oogpunt beïnvloed: bijvoorbeeld door wat we al (denken te) weten; door wat we op het moment van de keuze horen, zien of ruiken; of door associaties die we hebben.  

 

Evolutionair gezien zijn de knoppen heel handig: ze hielpen ons met overleven in de oertijd, en doen dat nu soms nog steeds. Ze waarschuwen ons, leiden ons en besparen ons veel tijd en energie. Maar in veel situaties zetten ze ons ook op het verkeerde spoor. Dat komt omdat situaties veel sneller veranderen dan dat onze knoppen en ons besturingssysteem dat doen. Een paar simpele voorbeelden: 

  • De smaak zoet duidt evolutionair gezien op een energiebron voor het lichaam. Daarom hebben we over het algemeen een voorkeur voor zoetigheid. Maar met de hoeveelheid suiker die tegenwoordig voorhanden is, is zoetigheid juist een boosdoener voor onze gezondheid. Toch blijven we ernaar snakken.  

  • Toen we nog weinig voedsel als energie voor ons lichaam tot onze beschikking hadden, was energie besparen een belangrijke skill om te overleven. Dat maakt dat we het nu vaak prima vinden om “niks te doen”. We zijn liever lui dan moe, en daardoor hebben we vaak moeite met verandering, en kiezen we vaak voor de opties die het makkelijkste voorhanden zijn.

  • “Vroeger” reisden mensen minder ver, en kwamen we dus minder in aanraking met groepen met andere kenmerken (zoals geloofskenmerken en uiterlijke kenmerken) dan wij zelf. Nu reis je in een paar uur naar de andere kant van de wereld. Het is normaal om met mensen uit andere delen van de wereld in aanraking te komen, of om met mensen die (oorspronkelijk) uit andere delen van de wereld komen samen te leven. Toch behandelen we elkaar vaak nog als "onbekend", en dus als potentieel eng en gevaarlijk. 

 

Onze knoppen en ons besturingssysteem kunnen mensen zo ook beperken of zelfs in de problemen brengen. Als een situatie namelijk op de verkeerde knoppen drukt, blijven we ongewenst gedrag vertonen, accepteren we niet-ideale of ongewenste situaties, en maken we keer op keer dezelfde incorrecte aannames en onverstandige keuzes. Zolang de situatie niet verandert, zal ons gedrag ook niet veranderen.

De situatie zo inrichten dat deze het beste uit gedrag haalt

Om gedrag te veranderen of het beste uit gedrag te halen, wordt er vaak van uitgegaan dat we altijd en overal in staat zijn om de juiste keuzes te maken. Om gedrag te veranderen, wordt daarom meestal ingezet op informatie, kennis of het benadrukken van de gevolgen van ons gedrag. Wanneer we in staat zijn om bewust en goed na te denken, zullen we dan inderdaad de gewenste keuze maken.

 

Maar dat is vaak niet het geval. Hebben we op het keuzemoment namelijk niet de nodige aandacht, intentie of cognitieve capaciteit om een rationele afweging te maken, dan zullen we op basis van onze knoppen en ons automatische besturingssysteem handelen. 

 

De manier waarop de situatie is ingericht, bepaalt dan welke knoppen worden geraakt, en welk gedrag we vertonen. De meest effectieve manier om gedrag te veranderen, is om de situatie zo in te richten dat deze de juiste knoppen raakt. Mensen zullen dan op de automatische piloot het gewenste gedrag vertonen.

 

Gedragsverandering gaat om het onderzoeken en begrijpen welke knoppen in ons hoofd belangrijk zijn bij gedrag, hoe de situatie deze knoppen indrukt, en hoe de situatie deze knoppen zou moeten indrukken om tot bepaald gedrag te leiden. Met deze expertise kun je de situatie zo inrichten, dat deze het beste uit gedrag haalt. 

“Busy people are trying to cope in a complex world in which they cannot afford to think deeply about every choice they have to make. They adopt sensible rules of thumb that sometimes lead them astray”

- Thaler & Sunstein in Nudge

lala-v-lIg6fu2yxFk-unsplash.jpg

KvK: 58990895

Btw: NL853269488B01